Πώς ξεκίνησε η διαπραγμάτευση το «προξενείο» της Ελλάδας με την Τουρκία

Τα τηλέφωνα στο τρίγωνο Αθηνών-Βερολίνου-Άγκυρας πυρπολήθηκαν ήδη από την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου, προκειμένου να επιτευχθεί η πολυπόθητη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο, να φύγει από το «Oruc Reis» και να μπορέσει να αποκαταστήσει την ελληνοτουρκική κανάλι διερευνητικών επαφών.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του “Vima”, η ανακοίνωση για τη διεξαγωγή του 61ου γύρου συνομιλιών, που έχει παγώσει από τον Μάρτιο του 2016, πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί τις επόμενες ημέρες. Ωστόσο, η εφαρμογή τους (σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, στην Κωνσταντινούπολη) ενδέχεται να ακολουθήσει τη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (24-25 Σεπτεμβρίου) στις Βρυξέλλες, αν και αναμένεται να πραγματοποιηθεί πριν από το τέλος του μήνα.

Επικοινωνία

Οι σχετικές αποφάσεις ελήφθησαν κατά τη διάρκεια μιας τριμερούς τηλεφωνικής συνομιλίας, η οποία πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου μεταξύ του διπλωματικού συμβούλου του Καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, τον Γιαν Χέκερ (ανέλαβε τον άτυπο ρόλο του θεματοφύλακα των συμφωνιών), του διπλωματικού του συμβούλου Κυριάκου Μητσοτάκη πρεσβευτής Ελένη Σουράνη και ο κορυφαίος σύμβουλός του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και εκπρόσωπος της τουρκικής Προεδρίας Ιμπραήμ Καλίν.

Ήδη από το μεσημέρι της Παρασκευής, 11 Σεπτεμβρίου, τα πρώτα θετικά σημάδια ήταν ορατά ότι η Άγκυρα δεν θα ανανεώνει το NAVTEX για την έρευνα του σεισμογραφικού σκάφους “Oruc Reis” νότια του Καστελόριζο. Η γερμανική διπλωματία, στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, άσκησε έντονη πίεση στην τουρκική πλευρά, με την υποστήριξη της Ουάσιγκτον, και το θετικό αποτέλεσμα δεν επηρεάστηκε ακόμη και από κάποιες επιπλοκές της τελευταίας στιγμής σε σχέση με την προγραμματισμένη επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατία. Κατερίνα Σακελλαροπούλου στο Μεγίστη για την επέτειο της απελευθέρωσης του Καστελόριζο.

Μαραθώνας

Το «προξενείο» της κ. Μέρκελ και η επένδυση προσωπικού πολιτικού κεφαλαίου περιγράφηκαν με μεγάλη λεπτομέρεια από όσα είπε ο Γερμανός πρέσβης στην Αθήνα Έρντ Ρέιτσελ στη Μόνιμη Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου την περασμένη Πέμπτη. Ένας μαραθώνιος επαφών στα παρασκήνια ξεκίνησε τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου, εν μέσω των συνεχών αντιδράσεων υδραργύρου της Τουρκίας και ιδιαίτερα του Υπουργού Εξωτερικών. Mevlüt Tsavousoglu και ενόψει της συνόδου κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που έχει προγραμματιστεί για τις 24 και 25 Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλλες. Αυτό που είπε ο κ. Kalin στη διαδικτυακή συζήτηση που διοργάνωσε το think tank της ECFR την περασμένη Πέμπτη έδειξε ότι το Προεδρικό Μέγαρο στην Άγκυρα κινείται προς μια άλλη κατεύθυνση.

Διάλογος

Την ίδια στιγμή, η Αθήνα επαναλάμβανε, μέσω του στόματος του ίδιου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι δεν υπάρχει πρόβλημα στην επανάληψη του διαλόγου στο πλαίσιο διερευνητικών επαφών. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν αντιρρήσεις από ορισμένους κυβερνητικούς κύκλους. Η Αθήνα εμφανίστηκε επίσης ήρεμη στο θέμα του τεχνικού διαλόγου στο ΝΑΤΟ, όπου το ζήτημα της δημιουργίας ενός μηχανισμού αποσυγκέντρωσης είναι υπό έλεγχο μετά από διαβούλευση μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας. Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η ενεργοποίησή της Τζενς Στόλτενμπεργκ επικεντρώνεται στην προσπάθειά του να παρουσιάσει εργασία, αλλά η γενική στάση του Γενικού Γραμματέα δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Από αυτή την άποψη, το εάν η έγκριση της πρότασής του είναι καθαρά πολιτική απόφαση.

Αντιφατικά μηνύματα

Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι δεν ασκήθηκε πίεση στην ελληνική πλευρά για τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του κ. Μητσοτάκη και του κ. Ερντογάν και ότι ενημερωμένες πηγές τόνισαν ότι αυτό δεν ήταν προϋπόθεση για την επανάληψη των διερευνητικών επαφών.

Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος επιμένει στην αποστολή αντιφατικών μηνυμάτων, όπως ήταν φανερό από δηλώσεις που έκανε την προηγούμενη χθες, την Παρασκευή. Όσον αφορά την πιθανότητα συνάντησής του με τον κ. Μητσοτάκη, ο ίδιος ο κ. Ερντογάν δεν το απέκλεισε, αλλά αναρωτήθηκε: “Τι πρέπει να συζητήσουμε; Σε ποιο πλαίσιο πρόκειται να συζητήσουμε; Αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα”. Ωστόσο, η χρήση του επιχειρήματος ότι το “Oruc Reis” επέστρεψε στην Αττάλεια για εργασίες συντήρησης καθιστά ευκολότερο για την Άγκυρα να δικαιολογήσει δημόσια το άνοιγμα της. Οι διπλωματικοί πράκτορες στην ελληνική πρωτεύουσα, ωστόσο, απέφυγαν επιμελώς να καλλιεργήσουν υψηλές προσδοκίες για τα αποτελέσματα των διερευνητικών επαφών υπό τον λεγόμενο πρέσβη. Παύλος Αποστολίδης. Το επίπεδο εμπιστοσύνης παραμένει χαμηλό.

Ο Τούρκος πρόεδρος επιμένει στην αποστολή αντιφατικών μηνυμάτων

Οι κυρώσεις

Ήταν σαφές, ωστόσο, ότι πριν από τη Σύνοδο Κορυφής το ζήτημα των κυρώσεων («περιοριστικά μέτρα» στην κοινοτική αργκό) ήταν μια εξέλιξη η οποία, παρά τις δημόσιες δηλώσεις και τις αναφορές του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας Josep Borrell, αλλά και ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ursula von der Leyen Στην πρόσφατη ομιλία της για το “Κράτος της Ένωσης” στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, περιπλέκει τον σχεδιασμό και τις φιλοδοξίες πολλών κομμάτων.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Άγκυρα πέτυχε μια διάκριση, η οποία φαίνεται να υιοθετείται τόσο στο Βερολίνο όσο και στις Βρυξέλλες, μεταξύ των εξελίξεων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και εκείνων στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κύπρου (ΑΟΖ), όπου η Άγκυρα εξέδωσε πρόσφατα νέες εγκαταστάσεις γεώτρησης NAVTEX . από τις πλωτές εξέδρες γεώτρησης “Yavuz” και “Barbaros”. Η άποψη που φαίνεται να διαμορφώνεται στο Βερολίνο είναι ότι η πρόοδος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι ευκολότερη από ό, τι στο κυπριακό και μπορεί ακόμη και να είναι χρήσιμη.

Λευκωσία

Η Αθήνα δεν μπορεί εύκολα να αγνοήσει την ταλαιπωρία της Λευκωσίας σε περίπτωση που αρχικά αύριο οι Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, τότε οι ηγέτες, δεν κάνουν καμία ουσιαστική κίνηση που θα δείξει στην Άγκυρα ότι τα περιοριστικά μέτρα δεν αποτελούν στοιχείο της επιστημονικής φαντασίας . Η διασύνδεση της Λευκωσίας με τις κυρώσεις στην Τουρκία με εκείνες της Λευκορωσίας κινδυνεύει να οδηγήσει την απομόνωση της κυπριακής πλευράς (οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης εκφράζουν σοβαρή ενόχληση στο παρασκήνιο), το Παρίσι κατανοεί, αλλά δύσκολα θα στηρίξει την Κυπριακή Δημοκρατία μέχρι το τέλος.

Ρευστή κατάσταση

Ωστόσο, η κατάσταση σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει ρευστή και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ατμόσφαιρα για την Τουρκία δεν είναι θετική. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Τσαρλς Μισέλ επιδιώκει να βρει μια διέξοδο που θα τους ικανοποιήσει όλους, επισκέπτοντας την Αθήνα και τη Λευκωσία και μιλώντας στον κ. Ερντογάν. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν μπορεί να επιτύχει η «μεγάλη ιδέα» του για μια πολυμερή διάσκεψη στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς υπάρχουν πολλά ανοιχτά ζητήματα, όπως ποιος θα προεδρεύει, ποιος θα παρευρεθεί και ποια θα είναι η ημερήσια διάταξη.

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel επιδιώκει να βρει μια διέξοδο που θα ικανοποιήσει όλους, επισκέπτοντας την Αθήνα και τη Λευκωσία και μιλώντας στον κ. Ερντογάν.

Είναι επίσης πιθανό να μην εκδοθούν συμπεράσματα, αλλά μια δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου – κάτι που θα αποφασιστεί τις επόμενες ημέρες. Ωστόσο, θα εξακολουθεί να γίνεται αναφορά στην επιλογή περιοριστικών μέτρων, πιθανότατα ως «μαστίγιο» κατά της Άγκυρας. Όσον αφορά το διάσημο “καρότο” στην Τουρκία, οι επιλογές της ΕΕ (π.χ. αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης) δεν φαίνονται εύκολα αποδεκτές αυτήν τη στιγμή.

Ο Πομπέο φτάνει στην Ελλάδα στα τέλη Σεπτεμβρίου

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Mike Pompeo

Ο Mike Pompeo αναμένεται να πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Ελλάδα στα τέλη Σεπτεμβρίου, αμέσως μετά τη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του “Vima”, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος επιτέλους δραστηριοποιήθηκε έντονα στο παρασκήνιο για την κλιμάκωση της ελληνοτουρκικής έντασης, αρχικά θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για να συμμετάσχει σε ένα φόρουμ (το οποίο θα παρευρέθηκαν από κυβερνητικούς υπουργούς) και μετά θα πάει (28 και 29 Σεπτεμβρίου) στα Χανιά όπου θα συναντηθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ο Πρωθυπουργός ανέπτυξε στενή προσωπική σχέση με τον κ. Πομπέο από την πρώτη επίσκεψη του τελευταίου στην Αθήνα για να υπογράψει την τροποποίηση της διμερούς Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) πριν από ένα χρόνο, τον Οκτώβριο του 2019.
Οι δύο άνδρες θα είναι σε θέση να συζητήσουν μακριά από το κοινό όλες τις εξελίξεις με έμφαση στην Ανατολική Μεσόγειο – ακόμη και στα μέσα της προεκλογικής περιόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Λογικά, ο κ. Πομπέο θα επισκεφθεί επίσης την αεροπορική βάση της Σούδας, την οποία οι ίδιοι οι Αμερικανοί περιγράφουν ως «το διαμάντι της Μεσογείου».
Υπενθυμίζεται ότι, όπως είχε αποκαλύψει το “To Vima”, ο κ. Μητσοτάκης είχε καλέσει προσωπικά τον κ. Πομπέο μετά το τεύχος του τουρκικού NAVTEX στις 10 Αυγούστου, με το οποίο η Άγκυρα έστειλε το “Oruc Reis”, συνοδευόμενο από πολεμικά πλοία, για σεισμικές έρευνες . στην Ανατολική Μεσόγειο, ζητώντας την παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών και προσωπικά του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ (με τον οποίο μίλησε δύο φορές ο Πρωθυπουργός). Ο κ. Πομπέο πιέζει σκληρά για αποκλιμάκωση, βοηθώντας το Βερολίνο να πετύχει στην πρωτοβουλία που ανέλαβε η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ.

We will be happy to hear your thoughts

Leave a reply

bijou-social